Απομυθοποίηση τώρα... Αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα που στέλνει ο αντιπρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αθηνών Σωκράτης Λαζαρίδης. Ερμηνεύοντας τις εξελίξεις από τεχνοκρατική οπτική γωνία, θεωρεί ότι ήρθε η ώρα να διαλυθούν οι μύθοι που κουβαλά η αγορά στην ευρύτερη έκφρασή της. Η υπερθέρμανση του ''99 στηρίχτηκε, λέει, σε μια υπερβολή για τις προσδοκίες της διαρθρωτικής αλλαγής. Έκτοτε έχουν μεσολαβήσει πολλά, με συνέπεια να έχουν επιφέρει ένα παρατεταμένο κλίμα ανασφάλειας.

"Αν όμως κάποιος αναλύσει με ψυχραιμία και όχι εν θερμώ την παρούσα κατάσταση, μπορεί να αναγνωρίσει ότι δίνεται μια σημαντική ευκαιρία στους επενδυτές να απομυθοποιήσουν τον τρόπο λειτουργίας των κεφαλαιαγορών και να αφυπνιστούν από τη χαλάρωση των συμπεριφορών που επήλθε λόγω της ευφορίας στην προηγούμενη δεκαετία".

- Η Σοφοκλέους, μετά από μια αδυσώπητη πτώση που διαρκεί 42 μήνες, καλείται τώρα να αποτιμήσει και τα αρνητικά δεδομένα που προκύπτουν από τα οικονομικά στοιχεία της περσινής χρήσης.

"Όντως, αυτές τις μέρες", λέει ο αντιπρόεδρος του Χ.Α., "έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στις εταιρείες που εμπίπτουν στην κατηγορία των υπό επιτήρηση. Το γεγονός αυτό όμως εγκυμονεί τον κίνδυνο να θεωρηθεί ότι το χρηματιστήριο υποκαθιστά το "μηχανισμό" αξιολόγησης που πρέπει να έχει ο κάθε επενδυτής. Να κρίνει δηλαδή και να διακρίνει τις καλές από τις κακές μετοχές για τις οποίες ο ίδιος εκδηλώνει ενδιαφέρον. Από την πλευρά του, το χρηματιστήριο έχει θεσπίσει μια σειρά οικονομικά κριτήρια, η υπέρβαση των οποίων οδηγεί εταιρείες σε επιτήρηση. Με άλλα λόγια, δίνει ένα μήνυμα στην επενδυτική κοινότητα για την ανάγκη επαυξημένης προσοχής στις επιλογές της. Πέραν αυτών και προς την κατεύθυνση της σωστής αξιολόγησης των εισηγμένων εταιρειών, το Χ.Α. υλοποιεί την ουσιαστική πληροφόρηση των επενδυτών. Δεκάδες είναι οι επιχειρήσεις που έδωσαν απαντήσεις τις τελευταίες μέρες για τα οικονομικά τους πεπραγμένα και τις προοπτικές τους. Βέβαια, η αξιολόγηση όλων αυτών των παρεχόμενων πληροφοριών αυξάνει το κόστος ενασχόλησης για τον απλό επενδυτή. Ταυτόχρονα όμως αναδεικνύει σε ιδιαίτερα κρίσιμο το ρόλο των επαγγελματιών διαχειριστών κεφαλαίων".

- Για τον κ. Σ. Λαζαρίδη έχει πρωταρχική σημασία να διαλυθεί ο μύθος που καλλιεργείται προς τους επενδυτές περί του ότι το χρηματιστήριο είναι εκείνο που αξιολογεί ποιες επιχειρήσεις είναι καλές και ποιες ενδεχομένως όχι;

"Πρέπει να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα", επισημαίνει. "Εμείς ως Χ.Α. δεν λέμε, για παράδειγμα, ότι αυτές οι εταιρείες επιτηρούνται και άρα αυτοδικαίως όλες οι άλλες αποτελούν την πεμπτουσία της αγοράς."

- Πως όμως έχει η κατάσταση για μια πλειάδα μετοχών που οδεύουν στη σχηματικά λεγόμενη "δεύτερη κατηγορία" διαπραγμάτευσης;

"Υπάρχει και εδώ μια συνεχώς ανακυκλούμενη παρεξήγηση. Ο τίτλος "κατηγοριοποίηση" ενέχει λανθασμένα μια δήθεν διάκριση ποιότητας μεταξύ των εταιρειών. Με την προσπάθεια αυτή το Χ.Α. έχει δύο ουσιαστικούς στόχους. Κατά πρώτον, αποσκοπεί στην αποτελεσματική λειτουργία του "μηχανισμού" διαμόρφωσης των τιμών σε σύγκριση με τη ρευστότητα που παρουσιάζουν οι μετοχές. Επίσης, η μείωση του χρόνου διαπραγμάτευσης δίνει ορθολογικότερη διάσταση στην αποτύπωση της προσφοράς και της ζήτησης για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Aλλωστε η μεταβλητή στην οποία μπορεί να παρέμβει ένα χρηματιστήριο που σέβεται τον εαυτό του, είναι μόνο η διάρκεια του χρόνου συνεδρίασης για τις χαμηλής ρευστότητας μετοχές. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί η μείωση του χρόνου διαπραγμάτευσης σαν τιμωρία, αλλά σαν προσπάθεια βελτίωσης της ελκυστικότητας της δευτερογενούς διαπραγμάτευσης των μετοχών αυτών".

- Στο επίκεντρο της οξύτατης κριτικής βρίσκονται όμως και οι νεοεισηγμένες εταιρείες που πυροδοτούν ζωηρότατες αιτιάσεις από πλευράς όχι μόνο του κοινού, αλλά και των επαγγελματιών της αγοράς.

"Και εδώ υπάρχει μια μυθολογία καθώς δίδεται η στρεβλή εντύπωση προς το επενδυτικό κοινό ότι κάθε νέα εισαγωγή είναι συνυφασμένη με ανοδική πορεία των μετοχών. Κάτι τέτοιο απέχει μακρά της πραγματικότητας. Οι επενδυτές οφείλουν να διαβάσουν το ενημερωτικό δελτίο και να αποφασίσουν αν θα συμμετάσχουν ή όχι στην έκδοση, σε τιμή ορισμένη από τους αναδόχους. Οι χρηματιστηριακές αρχές κατά τη διαδικασία εισαγωγής των εταιρειών δεν μπορούν να ασκήσουν παρεμβατικό έλεγχο στον καθορισμό της τιμής διάθεσης των μετοχών. Το να αποδεχτούμε ότι το επενδυτικό κοινό δεν διαβάζει το ενημερωτικό δελτίο, είναι σα να αποδεχόμαστε τους διαβάτες που διασχίζουν κάθετα μια λεωφόρο σε σημεία όπου δεν υπάρχουν φωτεινοί σηματοδότες...

Όπως επισημαίνει ο αντιπρόεδρος του χρηματιστηρίου, "κάθε επενδυτής που σέβεται τον εαυτό του, οφείλει να γνωρίζει κατά κύριο λόγο τα δικαιώματά του σαν μέτοχος. Ο νόμος 2190/20 είναι η σπονδυλική στήλη η οποία στηρίζει τη λειτουργία μιας ανώνυμης εταιρείας. Δεν μπορεί να γίνεται καμία συζήτηση σε οικονομικό - πολιτικό επίπεδο για έλεγχο, εποπτεία ή και συμπεριφορά των εισηγμένων εταιρειών χωρίς γνώση των διατάξεων και της φιλοσοφίας που διέπουν το νόμο αυτό. Δεν μπορεί, επίσης, να τίθεται θέμα προστασίας του επενδυτικού κοινού αν ο ίδιος ο επενδυτής δεν εξασφαλίζει τα συμφέροντά του μέσω της παρουσίας του στις γενικές συνελεύσεις των εταιρειών".

Για τον αντιπρόεδρο του Χ.Α. Σωκράτη Λαζαρίδη "την τρέχουσα περίοδο η πιο μεγάλη πρόκληση για κάθε επενδυτή είναι να κοιτάξει πέρα από το συννεφιασμένο σκηνικό. Να εκτιμήσει αν βρισκόμαστε στην αρχή μιας περιόδου ύφεσης για την παγκόσμια οικονομία ή στο τέλος μιας περιόδου υποτιμητικών πιέσεων των αγορών. Έτσι κι αλλιώς, σε κάθε εποχή υπάρχουν εταιρείες που με βάση τα οικονομικά τους μεγέθη αποδεικνύονται επενδυτικές ευκαιρίες".