Η Ελλάδα κομβικό σημείο όχι μόνο της Βαλκανικής, αλλά και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Συνέντευξη της κας Λητούς Ιωαννίδου, ΕΚΤ.ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΧΑ. που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Τα νέα από τα Βαλκάνια", στις 12/12/2003.)
1. Με αφορμή, την έγκριση του πρώτου ΕΛΠΙΣ , που ενέκρινε το ΔΣ του ΧΑ πρόσφατα, θα θέλαμε να μας αναφέρετε τις συνεργασίες που έχει το Χρηματιστήριο Αθηνών με τα χρηματιστήρια των Βαλκανικών χωρών.
Οι Εταιρείες του Ομίλου ΕΧΑΕ έχουν υπογράψει μία σειρά από Μνημόνια Συνεργασίας και συγκεκριμένα τα εξής:
Στις 9/4/2001, το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Χρηματιστηρίου Αθηνών και του Χρηματιστηρίου Αξιών της Βουλγαρίας με σκοπό την επέκταση της συνεργασίας τους σε θέματα τεχνολογικής υποδομής και εποπτείας συναλλαγών των δυο χρηματιστηρίων με κύριο στόχο τη διπλή εισαγωγή και διαπραγμάτευση βουλγαρικών και ελληνικών αξιών στα αντίστοιχα χρηματιστήρια και την αξιοποίηση μέσω της έκδοσης και εισαγωγής των ΕΛΠΙΣ.
Στις 28/3/2002, το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Χρηματιστηρίου Αθηνών και του Χρηματιστηρίου των Σκοπίων, με σκοπό τη προώθηση των δυο χρηματιστηριακών αγορών, την ανταλλαγή πληροφόρησης και τεχνικής υποστήριξης, τη διεξαγωγή μελετών για τις αγορές των Βαλκανίων και την διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τα στελέχη των δυο χρηματιστηρίων.
Στις 19/6/2002,το Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ του Χρηματιστηρίου Αθηνών και του Χρηματιστηρίου Αξιών Βελιγραδίου που ακολούθησε την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας των δυο χρηματιστηρίων στα τέλη του 2000. Η παραπάνω συμφωνία αφορά στην εγκατάσταση του συστήματος συναλλαγών ΟΑΣΗΣ στο Χρηματιστήριο του Βελιγραδίου καθώς και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών από το ΧΑ για την κατάρτιση θεσμικού πλαισίου.
Στις 10/12/2002, το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Χρηματιστηρίου Αθηνών και του Χρηματιστηρίου Αξιών του Μαυροβουνίου. Η συνεργασία αφορά στην εγκαθίδρυση του συστήματος διεξαγωγής συναλλαγών ΟΑΣΗΣ στο χρηματιστήριο του Μαυροβουνίου καθώς και τη συνεργασία τους για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου της αγοράς του Μαυροβουνίου.
Στις 18/2/2003, το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Χρηματιστηριακού Κέντρου Θεσσαλονίκης και του Χρηματιστηρίου Αξιών Βουκουρεστίου με στόχο την προώθηση των δυο χρηματιστηρίων, την ανταλλαγή πληροφόρησης και τεχνικής υποστήριξης και την εκπόνηση μελετών για το θεσμικό πλαίσιο των δυο αγορών.
Παράλληλα, στο πλαίσιο τριμερούς συνεργασίας με το Χρηματιστήριο του Τελ-Αβίβ, το Χρηματιστήριο Αθηνών και το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης συνεργάζονται τα τελευταία δυο χρόνια στενά και έχουν συμφωνήσει τα ακόλουθα:
- Στη δημιουργία τοπικού δείκτη που βασίζεται στις μετοχές των μεγαλύτερων εταιρειών που διαπραγματεύονται στα τρία χρηματιστήρια.
- Στην εγκαθίδρυση τεχνολογικής υποδομής για την εκτέλεση σταυροειδών συναλλαγών μεταξύ των Μελών τους.
- Στη δημιουργία περιφερειακών κεφαλαίων (regional funds)
- Στη μελέτη θεμάτων που αφορούν στην καθιέρωση ενιαίων προτύπων και πολυγλωσσικής πληροφόρησης σχετικά με τις εισηγμένες εταιρείες.
Ο Όμιλος ΕΧΑΕ όχι μόνο μπορεί αλλά και πρέπει να αξιοποιήσει τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα σαν η μοναδική ώριμη αγορά στη περιοχή και σαν πλήρως καθετοποιημένος Όμιλος, που συνδυάζει συναλλαγές και σε αξίες και σε παράγωγα αλλά και εκκαθάριση και διακανονισμό αυτών. Ο Όμιλος δεν έχει μόνο την απαραίτητη τεχνογνωσία αλλά και την πολύτιμη εμπειρία της μετάβασης από αναδυόμενη αγορά σε ανεπτυγμένη και γι?αυτό το λόγο μπορεί να παίξει το ρόλο του συμβούλου με επιτυχία. Όπως και να είναι, η δυνατότητα του ΧΑ να προσελκύσει εταιρείες υψηλών προδιαγραφών από τις γειτονικές χώρες αλλά και η προστιθέμενη αξία, που μπορεί να προσφέρει στα γειτονικά χρηματιστήρια συνθέτουν την διαπραγματευτική του ικανότητα απέναντι στα χρηματιστήρια των ανεπτυγμένων αγορών.
3. Θα μπορούσε κατά τη γνώμη σας μια ενιαία κεφαλαιαγορά της Ε.Ε. να ανταγωνιστεί την αγορά των ΗΠΑ έτσι ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κατά συνέπεια οι ελληνικές, να έχουν πρόσβαση σε περισσότερες πηγές άντλησης κεφαλαίων και χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης;
Το κόστος κεφαλαίου θα πρέπει να περιορισθεί και η άντληση κεφαλαίων από ιδιώτες θα πρέπει να διευκολυνθεί έτσι ώστε να επιτύχουν τις καλύτερες αποδόσεις ώστε -μεταξύ άλλων - οι οικονομίες των Ευρωπαϊκών χωρών να καταστούν ανταγωνιστικές. Στον πυρήνα αυτής της αρχής βρίσκονται τα χρηματιστήρια. Η επίτευξη χαμηλότερου κόστους και μεγαλύτερης ρευστότητας στις Ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην οικονομική αναδιάρθρωση της Ευρώπης.
Μέχρι σχετικώς πρόσφατα, επικρατούσε έντονα η αντίληψη ότι το χρηματιστήριο ήταν κατά κόρον, ένα οικονομικό υποπροϊόν και όχι ένας σημαντικός παράγοντας που προωθεί την ανάπτυξη της οικονομίας. Ωστόσο ένας σχετικά μεγάλος αριθμός εμπειρικών στοιχείων στηρίζουν την αντίληψη ότι οι χρηματοοικονομικές αγορές εν γένει, και ειδικότερα, τα χρηματιστήρια συμβάλλουν σημαντικά στην βελτίωση των οικονομικών ρυθμών ανάπτυξης. Σχετικές έρευνες δίνουν έμφαση στον ρόλο που διαδραματίζουν τα χρηματιστήρια σχετικά με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας μέσω της επαρκούς διανομής κεφαλαίου, ενισχύοντας παράλληλα τις επενδύσεις και την επιρροή των επενδυτών στις εταιρείες.
Η βασική σχέση φαίνεται ότι υπάρχει μεταξύ του τζίρου της αγοράς (τη συνολική αξία των συναλλαγών) και τα συνολικά επίπεδα ανάπτυξης. Ο υψηλός τζίρος αποτελεί εχέγγυο για την αποδοτικότητα των χρηματιστηρίων, καθώς συνεπάγεται υψηλά επίπεδα ρευστότητας, χαμηλά κόστη διαπραγμάτευσης και κατά συνέπεια πρόσβαση σε φθηνά κεφάλαια.
Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις οι οποίες, τονίζουν την ευρύτερη σημασία του χρηματιστηρίου ως μοχλού οικονομικής ανάπτυξης, η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της θα επωφελούταν από την ύπαρξη μίας ενιαίας κεφαλαιαγοράς και εκεί αποσκοπεί και η εφαρμογή των Κοινοτικών Οδηγιών του Σχεδίου Δράσης για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (FSAP) ως το 2005.Με αυτό το τρόπο μπορούμε να ανταγωνισθούμε την Αμερική πιο αποτελεσματικά.
4. Τι θα σήμαινε για την Ελληνική κεφαλαιαγορά αν στο θρυλούμενο σχέδιο για ενοποίηση των Ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών συμπεριλαμβάνονταν και οι αντίστοιχες Βαλκανικές;
Αυτή η εξέλιξη θα διευκολύνει το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα σαν το κομβικό σημείο όχι μόνο της Βαλκανικής αλλά και της Νοτιανατολικής Ευρώπης γενικότερα.