Στόχοι μας: η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, η αποτελεσματική διαμόρφωση των τιμών και η ενίσχυση της ρευστότητας - Συνέντευξη της Εκτελεστικής Αντιπροέδρου του Χ.Α. στο περιοδικό ΧΡΗΜΑ (Ιαναουάριος 2003)


Οι τελευταίες προσπάθειες του Χ.Α. όπως τονίζει η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος του Χ.Α. κ. Λ. Ιωαννίδου στο Χρήμα, συγκλίνουν προς ένα στόχο που δεν είναι άλλος από την τόνωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος και την επανάκτηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Αυτό εκτιμά ότι θα γίνει σταδιακά μέσω κατάλληλων ενεργειών που έχει προχωρήσει το Χ.Α. στο τελευταίο διάστημα με τον ακρογωνιαίο λίθο των προσπαθειών αυτών να εντοπίζεται στη βελτίωση του μηχανισμού αποτελεσματικής διαμόρφωσης τιμών μέσω νέων διαφορετικών χρονισμών συνεδρίασης και περαιτέρω προώθησης του θεσμού του Ειδικού Διαπραγματευτή.

ΧΡΗΜΑ: Ποιος ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος των προσπαθειών του Χ.Α. το χρόνο που πέρασε και ποιος περιμένετε ότι θα είναι ο αντίκτυπος το χρόνο που έρχεται;

Λ.Ι.: Ο απώτερος στόχος του Χ.Α. ήταν, είναι και θα παραμείνει η ρευστότητα της αγοράς και η εύρυθμη λειτουργία της. Όλες οι προσπάθειες του Χ.Α. συγκλίνουν στη τόνωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος και της ρευστότητας της αγοράς με την επανάκτηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών μέσω των κατάλληλων μέτρων για τη προστασία του επενδυτικού κοινού όπως και των εργαλείων εκείνων και μηχανισμών που αυξάνουν τη προσφορά και ζήτηση των κινητών αξιών. Για το σκοπό αυτό, το Χ.Α. πήρε πρόσφατα την απόφαση να μειώσει μελλοντικά τις ώρες συνεχούς διαπραγμάτευσης για τις μετοχές με χαμηλή ρευστότητα προκειμένου να επιτευχθεί αποτελεσματικότερος μηχανισμός διαμόρφωσης τιμών, ενώ προωθεί ταυτόχρονα και το θεσμό του Ειδικού Διαπραγματευτή. Ως γνωστόν, το Χ.Α. έχει ξεκινήσει από καιρό τη προσπάθεια ενεργοποίησης των εισηγμένων εταιρειών (όπως οι Ποιοτικές Δράσεις) για μεγαλύτερη διαφάνεια, εξωστρέφεια, και επικοινωνία με το επενδυτικό κοινό, και παράλληλα έχει εντατικοποιήσει τις επαφές του με άλλα χρηματιστήρια με τα οποία τυχόν συνεργασίες θα μπορούσαν να προσφέρουν μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα της ελληνικής αγοράς και προσέλκυση ξένων επενδυτών. Και ας μην ξεχνάμε τη πρωτοβουλία του να ενεργοποιήσει την αγορά εταιρικών ομολόγων.

ΧΡΗΜΑ: Γιατί μπορεί να βοηθήσει η μείωση των ωρών συνεχούς διαπραγμάτευσης μετοχών χαμηλής ρευστότητας;

Λ.Ι.: Γιατί υπάρχει συγκέντρωση εντολών σε μικρότερο χρονικό διάστημα και με αυτό το τρόπο αυξάνεται η πιθανότητα εύρεσης των τιμών ισορροπίας των μετοχών με αποτελεσματικότερο τρόπο.

ΧΡΗΜΑ: Πώς μπορεί να βοηθήσει ο θεσμός του Ειδικού Διαπραγματευτή;

Λ.Ι.: Ο θεσμός του Ε.Δ. που εισήχθηκε στην ελληνική κεφαλαιαγορά για πρώτη φορά για την αγορά της ΝΕΧΑ το 2000, επεκτάθηκε στην κύρια και παράλληλη αγορά μέσα στο 2002, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ρευστότητας των μετοχών των εισηγμένων εταιριών στο Χ.Α. Ο Ειδικός Διαπραγματευτής είναι ένα μέλος του Χ.Α. που έχει πάρει έγκριση από το Δ.Σ. του Χ.Α. να παρακολουθεί τη πορεία της μετοχής μιας εισηγμένης εταιρίας και να εισάγει ταυτόχρονα εντολές αγοράς και πώλησης με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας και της εμπορευσιμότητας της μετοχής και τη τόνωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

ΧΡΗΜΑ: Πόσο σημαντική είναι για το ΧΑ η ενεργοποίηση του θεσμού;

Λ.Ι.: Η ενεργοποίηση του Ε.Δ. στη κύρια και παράλληλη αγορά του Χ.Α. αποτελεί στρατηγικό στόχο μας καθώς τα οφέλη από την ειδική διαπραγμάτευση είναι σημαντικά για όλη την αγορά. Πρώτον, δίνει βάθος με τις εντολές ΕΔ, οπότε αυξάνεται η ρευστότητα περιορίζοντας τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών με αποτέλεσμα να ενεργεί θετικά πάνω στη χρηματιστηριακή συμπεριφορά των μετοχών και, δεύτερον, δημιουργεί ένα νέο ενδιαφέρον πεδίο επιχειρηματικής δράσης για τις χρηματιστηριακές εταιρίες με τη προϋπόθεση ότι αυτές διαθέτουν τη σωστή υποδομή για τη πρόβλεψη, υπολογισμό και διαχείριση κινδύνων όπως και κατάλληλη κεφαλαιακή επάρκεια ώστε να μην αναλαμβάνουν περισσότερους κινδύνους από όσους μπορούν να αντιμετωπίσουν.

ΧΡΗΜΑ: Τι κάνει το Χ.Α. γιατη προώθηση του θεσμού;

Λ.Ι.: Έχουμε κάνει μια σειρά από ενέργειες όπως:

  • Διοργάνωση ημερίδων στις εισηγμένες και στα μέλη του Χ.Α. κατά τη διάρκεια των οποίων γίνεται η παρουσίαση του θεσμού (ήδη έχουμε κάνει τέσσερα).
  • Επισκέψεις των στελεχών του Χ.Α. στα μέλη του Χ.Α. για περαιτέρω διευκρινίσεις - απαντήσεις (έχουμε ήδη επισκεφθεί τα περισσότερα μέλη μας).
  • Επικοινωνία με τις εισηγμένες και παρότρυνση να χρησιμοποιήσουν ειδική διαπραγμάτευση για τις μετοχές τους.
  • Δημιουργία μιας πλήρως ενημερωτικής ενότητας στην ιστοσελίδα του Χ.Α. η οποία αποτελεί σημείο αναφοράς για κάθε ενδιαφερόμενο και συμπεριλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την ειδική διαπραγμάτευση, τις συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις που αφορούν την ειδική διαπραγμάτευση και τον αναλυτικό οδηγό που συντάξαμε, τα μέλη του Χ.Α. που έχουν αποκτήσει την ιδιότητα του Ε.Δ.

Παράλληλα, έχουμε ξεκινήσει επισκέψεις και στις ίδιες τις εισηγμένες που θα εντατικοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.

ΧΡΗΜΑ: Πότε περιμένετε να έχει αποτελέσματα η ΕΔ στην αγορά;

Λ.Ι.: Όταν υιοθετήσει το θεσμό ένας σημαντικός αριθμός εταιριών και εφόσον ο Ε.Δ. δε δίνει μόνο εντολές αλλά κάνει και συναλλαγές. Γι'' αυτό και οι εισηγμένες ή και οι βασικοί μέτοχοι, πρέπει να προβλέπουν οικονομικά κίνητρα στις συμβάσεις που υπογράφουν για ειδική διαπραγμάτευση που βασίζονται πάνω σε μετρήσιμα, ποσοτικά κριτήρια αύξησης ρευστότητας των μετοχών τους.

Το Χ.Α. και οι αρμόδιες αρχές με τη σειρά τους θα κάνουν ότι μπορούν ώστε να λειτουργήσει ο θεσμός αποτελεσματικά μέσα στο 2003.

ΧΡΗΜΑ: Σε ότι αφορά τα εταιρικά ομόλογα, πότε ξεκίνησε το Χ.Α. τη προσπάθεια ανάπτυξης του θεσμού;

Λ.Ι.: Στο οικονομικό έτος του 2001, ο Τομέας Ανάπτυξης μέσω της Διεύθυνσης Πωλήσεων ήλθε σε επαφή με τους εξής φορείς της αγοράς: Τράπεζες Αναδόχους, ΕΠΕΥ, ΑΧΕΠΕΥ, Θεσμικούς Επενδυτές, Εισηγμένες Εταιρίες. Αφού έγινε παρουσίαση του υφιστάμενου πλαισίου, διαβουλεύθηκε με τους παραπάνω φορείς όλα τα θέματα που αφορούν την ενεργοποίηση και παράλληλα την ανάπτυξη του θεσμού των εταιρικών ομολόγων ως συμπληρωματική ή και εναλλακτική πηγή άντλησης κεφαλαίων για τις εταιρίες. Με βάση τις κατ'' ιδίαν συναντήσεις, την ανταλλαγή έγγραφων προβληματισμών και προτάσεων, ο Τομέας συνέταξε σχέδιο νόμου το οποίο υποβλήθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (Ε.Κ.) την άνοιξη του 2002. Το εν λόγω σχέδιο νόμου κοινοποιήθηκε επίσης και σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς καθώς και στην Ένωση Ελληνικών Τραπεζών. Από τον Ιούνιο του 2002, το Χ.Α. ήταν στην διαδικασία επεξεργασίας κοινής πρότασης με την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών και την Ε.Κ. για την τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας των εταιρικών ομολογιών προκειμένου να καλυφθούν κενά του νόμου για την καλύτερη προστασία των επενδυτών και να ρυθμιστούν μια σειρά από θέματα σύμφωνα με τις πρακτικές άλλων ώριμων αγορών οι οποίες έχουν αναπτύξει τις αγορές ομολογιών - ομολόγων. Στη πορεία το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών αποφάσισε την ενοποίηση του νομοσχεδίου της τιτλοποίησης απαιτήσεων, που είχε επεξεργασθεί η ΕΕΤ, με το νομοσχέδιο των εταιρικών ομολογιών για το οποίο χρειάσθηκε επιπρόσθετος χρόνος για να ενσωματωθούν οι παρατηρήσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων προκειμένου να ολοκληρωθεί το νομοσχέδιο.

ΧΡΗΜΑ: Ποιες είναι οι άλλες βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της αγοράς των εταιρικών ομολογιών πέραν των αγκυλώσεων που έλυσε το νέο νομοσχέδιο;

Λ.Ι.: Για την ανάπτυξη της αγοράς εταιρικών ομολογιών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η προσέλκυση και μεγάλων, υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας εκδόσεων ειδικά τώρα που είναι αρχή για να δημιουργηθεί θετική προδιάθεση για την αγορά αυτή. Ειδικότερα για την προσέλκυση μεγάλων εκδόσεων τις οποίες καλούνται να καλύψουν μεγάλοι και διεθνείς επενδυτικοί οίκοι, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στα θέματα διακανονισμού και εκκαθάρισηςκαι να επιδιωχθούν συνεργασίες με διεθνείς οίκους, στρατηγική την οποία έχουν υιοθετήσει και άλλες συγκρίσιμες αγορές όπως η Ιταλική. Τέλος πρέπει να εξασφαλισθεί ταχύτητα ολοκλήρωσης και εισαγωγής στην ΑΑΣΕ εταιρικών ομολογιών όπως και πιστοληπτική αξιολόγηση των εκδοτριών εταιριών εταιρικών ομολογιών είτε των ομολογιών αυτών καθ''αυτών (δεν είναι υποχρεωτικό να συμπίπτουν) στη περίπτωση της δημόσιας εγγραφής.

ΧΡΗΜΑ: Τι είναι η ηλεκτρονική διασύνδεση μεταξύ μελών του Χ.Α. και άλλων χρηματιστηρίων; Γιατί είναι αυτή η διασύνδεση σημαντική;

Λ.Ι: Στο πλαίσιο της προβολής της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής με στόχο τη τόνωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος και για τη περιοχή γενικότερα αλλά και τις συγκεκριμένες αγορές ειδικότερα, το Χ.Α. και το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης καταρχήν (αλλά και το χρηματιστήριο του Τελ - Αβίβ) αποφάσισαν τη προώθηση της εγκαθίδρυσης της τεχνολογικής υποδομής για την εκτέλεση διασυνοριακών, σταυροειδών συναλλαγών μεταξύ των μελών τους.

Αυτή η υποδομή έχει σαν αντικειμενικό στόχο σε πρώτη φάση τη διευκόλυνση και περαιτέρω ανάπτυξη της υφιστάμενης μετακίνησης επενδυτικών κεφαλαίων μεταξύ των αγορών με κίνητρο για μεν τους Έλληνες επενδυτές τα θετικά στοιχεία μιας αναδυόμενης αγοράς για δε τους επενδυτές της Τουρκίας και αργότερα του Ισραήλ με κίνητρα μια σταθερή νομισματική ώριμη αγορά αλλά που έχει ταυτόχρονα και αναπτυξιακή πολιτική. Σε δεύτερη φάση αυτή η συνεργασία μπορεί να λειτουργήσει σαν πόλος έλξης διεθνών κεφαλαίων.

Το Χ.Α. οργάνωσε ήδη συνάντηση των ενδιαφερομένων μελών του με μεταπωλητές πληροφόρησης που είτε έχουν ήδη αναπτύξει ή πρόκειται να αναπτύξουν ολοκληρωμένη τεχνική λύση (από μόνοι τους ή από κοινού με οίκους ανάπτυξης συστημάτων κεφαλαιαγοράς) και σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Μελών του Χ.Α. προτίθεται να συντονίσει τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να γνωρισθούν καλύτερα και να αναπτύξουν περαιτέρω συνεργασία τα μέλη των τριών χρηματιστηρίων μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2003. Η όλη προσπάθεια συνάδει με τη στρατηγική διεθνοποίησης της ΕΧΑΕ.